3 YAŞ ÇOCUKLARININ DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

• Dili kullanma yeteneği bir hayli gelişmiştir.

• Konuşmayı düzgün bir biçimde başararak çevresi ile sözlü iletişim kurabilir.

• Bildiği kelimeler ifade edebildiğinden daha fazladır. Bu nedenle hızlı düşünebilir.

• Ancak bunu sese dönüştürmekte bazı sıkıntılar yaşayabilir. Bu da zaman zaman

konuşma kusuru izlenimi verebilir.

• Konuşmalarda yavaş yavaş bağlaç ve sıfat kullanmaya başlar.

• Konuşmalarında kişi zamirlerini kullanmaya çalışır.

• Konuşurken, ses tonunu duruma göre değiştirir, yükseltip alçaltır.

• Sözcük dağarcığı oldukça gelişmiştir, sözleri yabancılar tarafından da anlaşılabilir;

yine de, konuşması hala çocuksu nitelikte birçok öğe ve dilbilgisi kurallarınca pek

anlaşılmamış ifade kalıpları içerir.

• Bunlarda başkalarıyla basit içerikte konuşmalara katılabilir, o andaki etkinliklerden ve

geçmiş deneyimlerden kısaca bahsedebilir.

• Öyküleri büyük bir istekle dinler; en çok sevdiklerini defalarca dinlemek için ısrar

eder.

• Sembolik oyumlar da dahi pek çok etkinlik sırasında, özellikle şimdiki, şu andaki

• duruma ilişkin uzun monologlarla, hala kendi kendine konuşur.

• 10’a kadar ya da daha fazla ezbere sayabilir.

• Bildiği birkaç çok kısa çocuk şiirini ezbere okuyabilir.

• Cümleleri yavaş yavaş daha gramatik hale gelmeye başlamıştır.

• Artık aralarında neden-sonuç ilişkisi bulunan düşünceler, bileşik önermeler olarak tek

bir cümleyle ifade edilmeye başlar.

• Piaget’e göre 3-6 yaş arasındaki konuşmalar “ben merkezli”dir. Yani çocuk
konuşurken kiminle konuştuğunu ya da başkası tarafından dinlenip dinlenmediğini bilme

ihtiyacı duymaz.

• Bu evrede çocuk konuşurken başkaların görüş açısını dikkate almaz.

• Çocuk, 300 civarında kelime bilmekte ve kendi kendine uzun süren konuşmalar

yapmaktadır.Dili büyük bir istekle kullanmakta ve yeni kelimelere karşı ilgi duymaktadır.

• Akıcılık sürekli gelişmekte, ancak bazı sözcükler telaffuz edilemeyebilmekte veya

bazıları yanlış söylenebilmektedir.

• Çocuk, “VE” kelimesini kullanmakta ve düşüncelerini ekleyebilmektedir.

• Basit cümlelerle, bir konudan başka bir konuya atlayabilmektedir.

• “BEN” ve “SEN” kelimelerini doğru şekilde kullanabilmektedir.


4 YAŞ ÇOCUKLARININ DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

• Dil aracılığıyla duygu ve düşüncelerini ifade etmede oldukça başarılıdır.

• Zaman zaman kendini ifade etmede güçlük çekse de genellikle kendisini iyi ifade

edebilir.
• Yaptıkları konusunda çok kere hayal ürünü olan hikayeler anlatmaktan hoşlanır.

• Adını, soyadını, yaşını söylemekten zevk alır.

• Kendisiyle ilgili sorulara uygun cevaplar verir.

• Gösterilen resimlerle ilgili öykü oluşturur.

• En sık sordukları sorular Ne?, Niçin?, Neden? sorularıdır.

• Soru kelimelerini kullanarak tümceler kurar.

• Argo kelimeler kullanmayı denerler.

• Yetişkinlerin konuşmalarına katılır.

• Konuşmalarında bağlaç kullanır.

• Kendi kendine bir şarkı, şiir, tekerleme söyler.


• Yaptığı günlük işlerle ilgili sorulan sorulara cevap verir.

• Konuşmalarında sıfat kullanır.

• Konuşmalarında ifadelerin olumsuz biçimlerini de kullanır.

• Konuşmalarında zamirler özellikle kişi zamirini kullanır.

• Konuşmalarında yer bildiren ifadeleri doğru olarak kullanır.( önünde, arkasında

gibi…)

• Konuşmalarında tümcelerin temel öğelerini kullanır.

• Duygularını adlandırır.

• Dün, bugün, yarına ilişkin zaman bildiren sözcükleri doğru olarak kullanır.

• Yakın geçmişteki olayları, deneyimleri, olup bitenleri arasında ilişki kurarak anlatır.

• 20’ kadar ya da daha fazla, ezbere sayar; nesneleri, ismini söylediği nesneye dokunup

nesne-sözcük arasında ( birebir ) eşleştirme yaparak, dört ya da beşe kadar sayabilir.

• Şakalardan, fıkralardan zevk alır, uygunsuz sözlerden, ifadelerden ve argodan

hoşlanır.

• Konuşması dilbilgisi kurallarına uyar ve tümüyle anlaşılabilir.

• Dört yaşında bir çocuk, hemen hemen bir yetişkin gibi konuşur.

• Uzun öyküleri dinler ve gerçekte var olanla düş ürününü zaman zaman karşılaştırarak

anlatır.

• Bildiği birkaç çocuk şiirini ezbere okuyabilir ya da çocuk şarkılarını doğru olarak

söyleyebilir.

5 YAŞ ÇOCUĞUNUN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

• Sürekli konuşur ve sorular sorar.

• Hikayeler dinlemekten ve anlatmaktan hoşlanır.

• Günlük deneyimlerini anlatır.

• Tekil çoğul kavramlarını ayırt etme becerisini kazanmaya başlamıştır.

• Bazı sözcüklerin eş ve karşıt anlamlarını bilir.

• Bağlaç kullanma yetisi gelişmiştir.

• Soyut ifadeleri anlamada eskiye göre çok daha iyidir.

• Tümceleri kurarken daha dikkatli davranır.

• Konuşması oldukça akıcıdır. Dil bilgisi kurallarına uyan ifadeler içerir. “r” sesi

dışında, sesli açıdan da çoğunlukla uygun özellikler taşır.

• Ezbere şiir okumaktan ya da çocuk şarkıları, çeşit çeşit tekerlemeler söylemekten çok

hoşlanır.

• İsmini, soy ismini, yaşını, ev adresini ve genellikle doğum gününü bilir ve söyler.

• Soyut isimleri, nesneyi kullanarak tanımlar.

• Şaka, fıkra, bilmece ve tekerleme gibi söz oyunlarından zevk alır.

• Sözcükler Vygotsky için en güçlü sosyal, çocuğun konuşması geliştikçe kendi

eylemlerinin kontrolü ve planlaması da artar. Kendi eylemelerini düzenlemede ki sözcük

gücü de ortaya çıkar.

• 5 yaşında ki çocuk hep konuşmak ister.

• Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya çalışır.

• Sözlü olarak ayrıntılı bilgi verir.

• .Dil bilgisi kurallarına uygun konuşur.

• Olayları ve masalları konuların sırasını bozmadan anlatır, her şeyin neden ve niçiniyle

ilgilenir.

• Söylemek istediğini dile getirmede önce düşünür, sonra söyler.



6 YAŞ ÇOCUKLARININ DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ


• Günlük deneyimlerini güzel bir dille anlatabilir.

• Birbirini izleyen üç emir tümcesinde istenileni sırası ile yerine getirir.

• Tekil ve çoğul ifadeleri birbirine dönüştürerek kullanarak.

• Bazı sözcüklerin eş ve karşıt anlamlarını bilir.

• “Ne zaman, neden, nasıl” gibi soru sözcüklerini içeren soruları cevaplar.

• “Çünkü, daha sonra” gibi bağlaçlar kullanarak konuşur.

• Olayları oluş sırasına göre anlatır.

• Yer bildiren sözcükleri yerinde ve doğru olarak kullanır.

• İsteklerini uygun tümcelerle ifade eder.

• Birleşik tümceler kullanır.

• Basit şakalar yapar.

• Tümcelerinde özellikle özneye uygun fiiller kullanır.

• Kullandığı tümce yapıları yetişkininkine yakın olur.

• Soyut ifadeleri anlar.